LernBox
همین حالا شروع کن
🇦🇲 ارمنیA15 دقیقه

درس 6 — کجا و از کجا: مکان‌ها و پس‌اضافه‌ها

Lesson 6 — Where and from where: places and postpositions

می‌توانید بگویید کجا هستید، اهل کجایید و با چه وسیله‌ای می‌روید، و جای چیزها را با «روی، زیر، نزدیکِ» توضیح دهید.

«کجا؟»، «از کجا؟» و «با چه؟» در ارمنی با پسوندهای کوتاهی ساخته می‌شوند که به آخرِ اسم می‌چسبند.

در این درس سه پسوند مهم و شش پس‌اضافه‌ی پرکاربرد را یاد می‌گیرید تا بتوانید بگویید کجا زندگی می‌کنید، اهل کجایید و با چه وسیله‌ای این طرف و آن طرف می‌روید.

1. سه پسوند در یک نگاه

پسوند معنی مثال تلفظ معنی مثال
-ում (-um) در Երևանում Yerevanum در ایروان
-ից (-its) از Իրանից Iranits از ایران
-ով (-ov) با (وسیله) ավտոբուսով avtobusov با اتوبوس

در فارسی «در، از، با» قبل از اسم می‌آیند؛ در ارمنی بعد از آن. «در تهران» می‌شود Թեհրանում (Tehranum).

2. «در»: -ում (-um)

ارمنی تلفظ معنی
խանութում khanutum در مغازه
սրճարանում srcharanum در کافه
համալսարանում hamalsaranum در دانشگاه
մետրոյում metroyum در مترو
տանը tany در خانه (بی‌قاعده)
  • بعد از ա (a) و ո (o) یک յ (y) می‌آید: մետրո (metro) ← մետրոյում (metroyum).
  • «در خانه» شکل خاصی دارد: տանը (tany)، یعنی տան (tan) از درس 5 به‌اضافه‌ی ը (y).
  • برای آدم‌ها -ում (-um) به کار نمی‌رود؛ «پیشِ کسی» می‌شود اسم با -ի (i) و بعد մոտ (mot): Արամի մոտ (Arami mot) «پیشِ آرام».

جهت («رفتن به جایی») معمولاً هیچ پسوندی نمی‌گیرد، درست مثل «می‌رم خونه» در فارسی محاوره‌ای:

  • Ո՞ւր ես գնում։ (Ur yes gnum?) — کجا می‌روی؟
  • Տուն եմ գնում։ (Tun em gnum.) — می‌روم خانه.

3. «از»: -ից (-its)

ارمنی تلفظ معنی
Իրանից Iranits از ایران
Թեհրանից Tehranits از تهران
տնից tnits از خانه
աշխատանքից ashkhatankits از سرِ کار
մետրոյից metroyits از مترو
  • Որտեղի՞ց եք։ (Vorteghits ek?) — اهل کجایید؟
  • Ես Իրանից եմ։ (Yes Iranits em.) — من اهل ایرانم.

4. «با» (وسیله): -ով (-ov)

ارمنی تلفظ معنی
մետրոյով metroyov با مترو
տաքսիով taksiov با تاکسی
ոտքով votkov پیاده
քարտով kartov با کارت
կաթով katov با شیر
  • Քարտով կարելի՞ է։ (Kartov kareli e?) — با کارت می‌شود حساب کرد؟

5. پس‌اضافه‌ها

این کلمه‌ها بعد از اسم می‌آیند و اسم شکل -ի (i) را می‌گیرد (درس 5):

ارمنی تلفظ معنی مثال تلفظ
մոտ mot نزدیکِ، پیشِ տան մոտ tan mot
մեջ mej داخلِ պայուսակի մեջ payusaki mej
վրա vra رویِ սեղանի վրա seghani vra
տակ tak زیرِ աթոռի տակ atori tak
հետ het همراهِ Արամի հետ Arami het
մասին masin درباره‌ی Երևանի մասին Yerevani masin

بیشتر ضمیرها با հետ (het) و մոտ (mot) شکل «به» را می‌گیرند (درس 5): ինձ հետ (indz het) «با من»، քեզ հետ (kez het) «با تو»، մեզ հետ (mez het) «با ما»، ձեզ հետ (dzez het) «با شما». اما «با او» و «با آن‌ها» می‌شود նրա հետ (nra het) و նրանց հետ (nrants het).

مثال‌ها

  1. Ես ապրում եմ Երևանում։ (Yes aprum em Yerevanum.) — در ایروان زندگی می‌کنم.
  2. Ես Իրանից եմ, Թավրիզից։ (Yes Iranits em, Tavrizits.) — اهل ایرانم، از تبریز.
  3. Ամեն օր ավտոբուսով եմ գնում համալսարան։ (Amen or avtobusov em gnum hamalsaran.) — هر روز با اتوبوس می‌روم دانشگاه.
  4. Մայրիկս տանն է։ (Mayriks tann e.) — مامانم خانه است.
  5. Բանալիները սեղանի վրա են։ (Banalinery seghani vra en.) — کلیدها روی میز است.
  6. Կատուն աթոռի տակ է։ (Katun atori tak e.) — گربه زیر صندلی است.
  7. Արամի հետ սրճարանում եմ։ (Arami het srcharanum em.) — با آرام در کافه‌ام.
  8. Մի սուրճ կաթով, խնդրում եմ։ (Mi surch katov, khndrum em.) — یک قهوه با شیر، لطفاً.
  9. Դեղատունը մետրոյի մոտ է։ (Deghatuny metroyi mot e.) — داروخانه نزدیک مترو است.
  10. Մենք խոսում ենք Հայաստանի մասին։ (Menk khosum enk Hayastani masin.) — درباره‌ی ارمنستان حرف می‌زنیم.

نکته‌ها و اشتباه‌های رایج

  • این پسوندها را مثل «را» در فارسی تصور کنید که آن هم بعد از اسم می‌آید.
  • برای جهت -ում (-um) نگذارید: «می‌روم ایروان» می‌شود Գնում եմ Երևան։ (Gnum em Yerevan.)، نه Երևանում (Yerevanum).
  • «با» در ارمنی دو تاست: وسیله با -ով (-ov)، همراهی با հետ (het). «با آرام» می‌شود Արամի հետ (Arami het)، نه Արամով (Aramov).
  • قبل از پس‌اضافه شکل -ի (i) را فراموش نکنید: սեղանի վրա (seghani vra)، نه սեղան վրա (seghan vra).
  • -ում (-um) یعنی «در» به‌طور کلی؛ մեջ (mej) یعنی «داخلِ» چیزی مثل کیف یا جعبه.
  • قبل از واکه، տանը (tany) می‌شود տանն (tann): Մայրիկս տանն է։ (Mayriks tann e.)
  • ترتیب SOV برایتان آشناست: Ես Երևանում եմ ապրում։ (Yes Yerevanum em aprum.) درست مثل «من در ایروان زندگی می‌کنم» چیده شده است.

تمرین

به ارمنی بگویید:

  1. «در مغازه»
  2. «از تهران»
  3. «با تاکسی»
  4. «روی میز»
  5. «با من»
  6. کامل کنید: Գնում եմ ___ (خانه)։ (Gnum em ___.)
  7. «کتاب درباره‌ی ایروان است.»
  8. «پدرم خانه است.»
پاسخ‌ها
  1. խանութում (khanutum)
  2. Թեհրանից (Tehranits)
  3. տաքսիով (taksiov)
  4. սեղանի վրա (seghani vra)
  5. ինձ հետ (indz het)
  6. Գնում եմ տուն։ (Gnum em tun.)
  7. Գիրքը Երևանի մասին է։ (Girky Yerevani masin e.)
  8. Հայրիկս տանն է։ (Hayriks tann e.)

واژه‌های ارمنی را با جعبه‌ی لایتنر تمرین کن.

شروع یادگیری