LernBox
همین حالا شروع کن
🇦🇲 ارمنیA16 دقیقه

درس 2 — ضمیرهای شخصی و فعل «بودن»

Lesson 2 — Personal pronouns and “to be”

می‌توانید با ضمیرها و فعل «بودن» خودتان و دیگران را معرفی کنید، جمله‌ی منفی و سؤالی بسازید و بدانید کجا خودمانی و کجا مؤدبانه حرف بزنید.

در این درس یاد می‌گیرید بگویید کی هستید و حالتان چطور است: «من دانشجو هستم»، «ما ایرانی هستیم»، «آن‌ها خانه نیستند».

خبر خوب این است که ارمنی این جمله‌ها را تقریباً درست مثل فارسی می‌سازد و فعل «بودن» آخر جمله می‌آید.

1. ضمیرهای شخصی

ارمنی لاتین معنی
ես yes من
դու du تو (یک نفر، خودمانی)
նա na او (مرد یا زن)
մենք menk ما
դուք duk شما (چند نفر، یا مؤدبانه)
նրանք nrank آن‌ها، ایشان

նա (na) هم مثل «او»ی فارسی برای مرد و زن هر دو به کار می‌رود؛ ارمنی جنس دستوری ندارد.

2. فعل «بودن»

ارمنی لاتین معنی
ես եմ yes em من هستم
դու ես du es تو هستی
նա է na e او هست، است
մենք ենք menk enk ما هستیم
դուք եք duk ek شما هستید
նրանք են nrank en آن‌ها هستند

طبق قاعده‌ی درس 1 این کلمه‌های کوچک باید yem، yes، yenk… خوانده شوند، ولی چون به کلمه‌ی قبلی تکیه می‌کنند، y معمولاً شنیده نمی‌شود و em، es، e، enk، ek، en به گوش می‌رسند: Լավ եմ։ (Lav em.) — خوبم. در حروف لاتین هر دو شکل را می‌بینید، em و yem.

آن‌ها را با شناسه‌های فارسی محاوره مقایسه کنید: «خوبم، خوبی، خوبه، خوبیم، خوبید، خوبن». در هر دو زبان «من» با m و «آن‌ها» با n تمام می‌شود، و Լավ է։ (Lav e.) — او خوب است، تقریباً مثل «خوبه» شنیده می‌شود.

💡 ես دو کار دارد: ضمیر yes (من) و فعل es (هستی). Ես ուսանող եմ։ (Yes usanogh em.) — من دانشجو هستم. Դու ուսանող ես։ (Du usanogh es.) — تو دانشجو هستی.

3. ترتیب کلمه‌ها: درست مثل فارسی

فاعل + اسم یا صفت + «بودن»: Ես ուսանող եմ։ (Yes usanogh em.) کلمه‌به‌کلمه یعنی «من دانشجو هستم».

چون شناسه خودش شخص را نشان می‌دهد، ضمیر اغلب حذف می‌شود، مثل فارسی: Ուսանող եմ։ (Usanogh em.) — دانشجوام.

4. منفی

حرف չ (ch) را اول فعل بگذارید:

مثبت منفی لاتین معنی
եմ չեմ chem نیستم
ես չես ches نیستی
է չի chi نیست
ենք չենք chenk نیستیم
եք չեք chek نیستید
են չեն chen نیستند

Ես հոգնած չեմ։ (Yes hognats chem.) — خسته نیستم.

سوم‌شخص مفرد չի (chi) است. در متن‌های نوشتاری չէ (che) را هم می‌بینید: Սա սուրճ չէ։ (Sa surch che.) — این قهوه نیست.

5. դու (du) یا դուք (duk)؟

  • դու (du): برای دوستان، خانواده، بچه‌ها، و جوان‌ها میان خودشان.
  • դուք (duk): برای چند نفر، و مؤدبانه برای یک نفر: بزرگ‌ترها، غریبه‌ها، فروشنده‌ها، معلم‌ها.

درست مثل «تو» و «شما» در فارسی است. جوان‌های ایروان زود به դու (du) می‌رسند، ولی شما با դուք (duk) شروع کنید. در گفت‌وگوی روزمره ինքը (inky) را هم به جای «او» و իրենք (irenk) را به جای «آن‌ها» می‌شنوید.

6. سؤال

سؤال بله/خیر همان ترتیب جمله‌ی خبری را دارد. صدا بالا می‌رود و ՞ روی مصوت تکیه‌دار کلمه‌ای می‌نشیند که درباره‌اش می‌پرسید: Դու ուսանո՞ղ ես։ (Du usanogh es?) — تو دانشجویی؟

با کلمه‌ی پرسشی، «بودن» درست بعد از آن می‌آید: Որտե՞ղ ես։ (Vortegh es?) — کجایی؟ Ո՞վ է նա։ (Ov e na?) — او کیست؟

7. مثال‌هایی از ایروان

  1. Մենք իրանցի ենք։ (Menk irantsi enk.) — ما ایرانی هستیم.
  2. Դուք հա՞յ եք։ (Duk hay ek?) — شما ارمنی هستید؟
  3. Ոչ, ես հայ չեմ, պարսիկ եմ։ (Voch, yes hay chem, parsik em.) — نه، من ارمنی نیستم، فارسم.
  4. Նա բժիշկ է։ (Na bzhishk e.) — او پزشک است.
  5. Նրանք տանը չեն։ (Nrank tany chen.) — آن‌ها خانه نیستند.
  6. Մետրոն մոտ է։ (Metron mot e.) — مترو نزدیک است.
  7. Ինչպե՞ս եք։ — Լավ ենք, շնորհակալություն։ (Inchpes ek? — Lav enk, shnorhakalutyun.) — حالتان چطور است؟ — خوبیم، ممنون.
  8. Դու հոգնա՞ծ ես։ (Du hognats es?) — خسته‌ای؟
  9. Սուրճը շատ տաք է։ (Surchy shat tak e.) — قهوه خیلی داغ است.

نکته‌ها و اشتباه‌های رایج

  • فارسی‌زبان‌ها یک برتری دارند: هر دو زبان فعل را آخر جمله می‌گذارند (فاعل، مفعول، فعل). Ես ուսանող եմ (Yes usanogh em) کلمه‌به‌کلمه همان «من دانشجو هستم» است.
  • «بودن» هیچ‌وقت حذف نمی‌شود: Ես ուսանող ✗ → Ես ուսանող եմ ✓ (Yes usanogh em).
  • չեմ یک کلمه است: Ես հոգնած չ եմ ✗ → Ես հոգնած չեմ ✓ (Yes hognats chem).
  • فعل باید با شخص بخواند: Մենք իրանցի եմ ✗ → Մենք իրանցի ենք ✓ (Menk irantsi enk).
  • در مغازه یا با آدم بزرگ‌تر դուք (duk) بگویید: Դուք ուսուցի՞չ եք։ (Duk usutsich ek?) — شما معلم هستید؟
  • علامت ? لاتین را آخر جمله نگذارید: Ինչպես ես? ✗ → Ինչպե՞ս ես։ ✓ (Inchpes es?)

تمرین‌ها

  1. جای خالی را پر کنید: Ես ուսանող ___։ (Yes usanogh ___.)
  2. جای خالی را پر کنید: Մենք իրանցի ___։ (Menk irantsi ___.)
  3. جای خالی را پر کنید: Նրանք հոգնած ___։ (Nrank hognats ___.)
  4. منفی کنید: Նա բժիշկ է։ (Na bzhishk e.) — او پزشک است.
  5. منفی کنید: Դուք հոգնած եք։ (Duk hognats ek.) — شما خسته هستید.
  6. سؤالی کنید: Դու հայ ես։ (Du hay es.) — تو ارمنی هستی.
  7. در مغازه با خانمی مسن حرف می‌زنید. դու (du) یا դուք (duk)؟
  8. ترجمه کنید: ما خسته نیستیم.
پاسخ‌ها
  1. եմ (em) → Ես ուսանող եմ։ (Yes usanogh em.)
  2. ենք (enk) → Մենք իրանցի ենք։ (Menk irantsi enk.)
  3. են (en) → Նրանք հոգնած են։ (Nrank hognats en.)
  4. Նա բժիշկ չի։ (Na bzhishk chi.)
  5. Դուք հոգնած չեք։ (Duk hognats chek.)
  6. Դու հա՞յ ես։ (Du hay es?)
  7. դուք (duk)
  8. Մենք հոգնած չենք։ (Menk hognats chenk.)

واژه‌های ارمنی را با جعبه‌ی لایتنر تمرین کن.

شروع یادگیری