LernBox
همین حالا شروع کن
🇦🇲 ارمنیA17 دقیقه

درس 1 — الفبا و قاعده‌های خواندن

Lesson 1 — The alphabet and reading rules

39 حرف الفبای ارمنی را می‌شناسید، صداهای تازه را از صداهای آشنای فارسی جدا می‌کنید و کلمه‌ها و جمله‌های ساده را با تکیه و نشانه‌گذاری درست می‌خوانید.

به زبان ارمنی خوش آمدید! در این درس با 39 حرف الفبا آشنا می‌شوید، می‌بینید کدام صداها را از فارسی بلدید و کدام‌ها تازه‌اند، و خواندن، تکیه و نشانه‌گذاری را یاد می‌گیرید.

ارمنی از چپ به راست نوشته می‌شود و هر حرف یک شکل بزرگ و یک شکل کوچک دارد.

1. مصوت‌ها

ارمنی لاتین صدا و مثال
Ա ա a مثل یک «آ»ی کوتاه: ազատ (azat) — آزاد
Ե ե e / ye مثل «اِ»؛ اول کلمه ye: Երևան (Yerevan) — ایروان
Է է e همان e، اول کلمه: էջ (ej) — صفحه
Ը ը y «شوا»، یعنی یک «اِ»ی خیلی کوتاه و شل: ընկեր (ynker) — دوست
Ի ի i مثل «ای»: ինչ (inch) — چه، چی
Ո ո o / vo مثل «اُ»؛ اول کلمه vo: ոչ (voch) — نه
Օ օ o همان o، اول کلمه: օր (or) — روز
Ու ու u دو حرف، یک صدا، «او»: դու (du) — تو
և ev / yev e + v: և (yev) — و

💡 در حروف لاتین این دوره y هم برای յ (مثل «ی») است و هم برای مصوت ը؛ بین دو صامت یا آخر کلمه یعنی ը، مثل գիրքը (girky) — کتاب (همان کتاب).

2. صامت‌هایی که از فارسی می‌شناسید

ارمنی لاتین فارسی ارمنی لاتین فارسی
Զ զ z ز Ն ն n ن
Ժ ժ zh ژ Շ շ sh ش
Լ լ l ل Ս ս s س
Խ խ kh خ Վ վ v و
Ղ ղ gh غ Ֆ ֆ f ف
Հ հ h ه Յ յ y ی
Մ մ m م

دو نوع «ر»: Ր ր (r) «ر»ی نرم است، با یک ضربه‌ی سبک زبان، مثل «ر» در «بارون»: բար (bar) — بار، کافه. Ռ ռ (r) «ر»ی قوی و لرزان است: բառ (bar) — کلمه.

3. سه صدا، جایی که فارسی دو صدا دارد

فارسی «گ» و «ک»، «ب» و «پ»، «د» و «ت» دارد. ارمنی به هر گروه یک عضو سوم اضافه می‌کند: صدای ساده که بدون پف هوا گفته می‌شود.

گروه واک‌دار (مثل فارسی) ساده، بی‌هوا (تازه) با هوا (مثل فارسی)
k Գ գ — g (گ) Կ կ — k Ք ք — k (ک)
p Բ բ — b (ب) Պ պ — p Փ փ — p (پ)
t Դ դ — d (د) Տ տ — t Թ թ — t (ت)
ts Ձ ձ — dz Ծ ծ — ts Ց ց — ts (تس)
ch Ջ ջ — j (ج) Ճ ճ — ch Չ չ — ch (چ)

کف دستتان را جلوی دهان بگیرید و بگویید «پا»: پف کوچکی از هوا حس می‌کنید. این փ (p) است. همان «پ» را کوتاه و سفت بگویید، بدون هوا: این պ (p) است. dz هم یعنی «د» و «ز» که با هم گفته شوند.

ارمنی لاتین معنی
կատու katu گربه (k ساده)
քաղաք kaghak شهر (k با هوا)
տուն tun خانه (t ساده)
թեյ tey چای (t با هوا)

💡 لاتینِ ساده‌ی این دوره هم կ و هم ք را k می‌نویسد، هم տ و هم թ را t، و همین‌طور بقیه را؛ حرف ارمنی نشان می‌دهد کدام است.

4. قاعده‌های خواندن

  1. ո در اول کلمه = vo: որտեղ (vortegh) — کجا. (استثنا: ով (ov) — چه کسی.) وسط کلمه همان o است: տոն (ton) — جشن.
  2. ե در اول کلمه = ye: երեք (yerek) — سه. وسط کلمه e است: մետրո (metro) — مترو. در شکل‌های کوتاه «بودن» (եմ، ես…) این y اغلب شنیده نمی‌شود: em، es… (درس 2).
  3. և = ev، اول کلمه yev: Երևան (Yerevan) — ایروان.
  4. ը پنهان: بین دو صامت اغلب یک ը کوتاه شنیده می‌شود که نوشته نمی‌شود: գնալ (gnal) — رفتن، مثل gə-nal خوانده می‌شود.
  5. تکیه روی هجای آخر است: ye-re-VAN، ba-REV. ը در آخر کلمه هیچ‌وقت تکیه نمی‌گیرد: تکیه‌ی գիրքը (girky) روی գիրք (girk) است.

5. نشانه‌گذاری

علامت کاربرد مثال
։ نقطه‌ی پایان جمله (شبیه دونقطه است!) Լավ եմ։ (Lav em.) — خوبم.
՞ سؤال: روی مصوت تکیه‌دار کلمه‌ی پرسشی می‌نشیند؛ جمله باز هم با ։ تمام می‌شود Ինչպե՞ս ես։ (Inchpes es?) — چطوری؟
՜ تعجب، روی مصوت تکیه‌دار Ի՜նչ լավ է։ (Inch lav e!) — چه خوب!
՛ تأکید یا دستور Արի՛ այստեղ։ (Ari aystegh!) — بیا این‌جا!
՝ مکث کوتاه پیش از توضیح Սա Անին է՝ իմ քույրը։ (Sa Anin e, im kuyry.) — این آنی است، خواهرم.
« » گیومه، مثل فارسی «Բարև» (Barev) — «سلام»

ویرگول ارمنی همان ویرگول لاتین (,) است.

6. اولین جمله‌ها در ایروان

  1. Բարև ձեզ։ (Barev dzez.) — سلام. (مؤدبانه)
  2. Ինչպե՞ս եք։ (Inchpes ek?) — حالتان چطور است؟ (مؤدبانه)
  3. Լավ եմ, շնորհակալություն։ (Lav em, shnorhakalutyun.) — خوبم، ممنون.
  4. Ներեցեք, որտե՞ղ է մետրոն։ (Neretsek, vortegh e metron?) — ببخشید، مترو کجاست؟
  5. Ի՜նչ գեղեցիկ է Երևանը։ (Inch geghetsik e Yerevany!) — ایروان چه زیباست!
  6. Ցտեսություն։ (Tstesutyun.) — خداحافظ.

نکته‌ها و اشتباه‌های رایج

  • ։ دونقطه نیست، نقطه‌ی پایان جمله است. هیچ‌وقت ? را آخر جمله‌ی ارمنی نگذارید: علامت سؤال داخل خود کلمه می‌نشیند.
  • խ (kh) و ղ (gh) که برای اروپایی‌ها سخت‌اند، از قبل مال شما هستند. کار اصلی شما صداهای ساده‌ی պ، տ، կ، ծ، ճ (p، t، k، ts، ch) است.
  • بیشتر کلمه‌های فارسی هم روی هجای آخر تکیه دارند (کتاب، دانشجو)، پس تکیه‌ی ارمنی برایتان طبیعی است.
  • ترتیب کلمه‌ها برایتان آشناست: ارمنی هم مثل فارسی فعل را آخر جمله می‌گذارد (درس 2).

تمرین‌ها

  1. با حروف لاتین بنویسید: Երևան، ոչ
  2. کدام حرف‌های ارمنی مثل «غ» و «خ» فارسی خوانده می‌شوند؟
  3. کدام‌یک پف هوا دارد: պ (p) یا փ (p)؟ տ (t) یا թ (t)؟
  4. در բարև (barev) — سلام، کدام هجا تکیه دارد؟
  5. علامت سؤال را بگذارید: Ինչպես ես։ (Inchpes es) — چطوری؟
  6. تابلوی مترو Ելք (خروج) را چطور می‌خوانید و چرا؟
پاسخ‌ها
  1. Yerevan، voch (ո در اول کلمه vo است)
  2. ղ (gh) = غ، խ (kh) = خ
  3. փ (p) و թ (t)
  4. هجای آخر: ba-REV
  5. Ինչպե՞ս ես։ (Inchpes es?)
  6. yelk: ե در اول کلمه ye است.

واژه‌های ارمنی را با جعبه‌ی لایتنر تمرین کن.

شروع یادگیری