LernBox
همین حالا شروع کن
🇩🇪 آلمانیB19 دقیقه

ترکیب‌های da- و wo-: darauf، worauf، daran …

da(r)- und wo(r)-: darauf, worauf, daran, dass …

یاد می‌گیرید برای چیزها با worauf، worüber و … بپرسید و با darauf، daran و … جواب بدهید، برای آدم‌ها auf wen و mit wem بگویید، و darauf را پیش از جمله‌ی dass یا مصدر با zu بیاورید.

در درس‌های 8 و 9 فعل‌ها و صفت‌هایی مثل warten auf و stolz auf را دیدید. حالا اگر بخواهید درباره‌ی «چیزِ» بعد از حرف اضافه بپرسید یا آن را تکرار نکنید، آلمانی دو ابزار کوتاه دارد: wo(r)- + حرف اضافه برای سؤال و da(r)- + حرف اضافه برای جواب:

  • Worauf wartest du? – Auf den Bus. – Ich warte schon lange darauf. — «منتظر چی هستی؟ – منتظر اتوبوس. – خیلی وقت است منتظرش هستم.»

این شکل‌ها در گفتار روزمره و در هر آزمون B1 مدام به کار می‌روند.

چیز یا آدم؟

مهم‌ترین قاعده‌ی این درس: da- و wo- فقط برای چیزها، موضوع‌ها و اتفاق‌ها است. برای آدم‌ها خودِ حرف اضافه را با ضمیر یا wen/wem می‌آورید.

چیز (Sache) آدم (Person)
سؤال Worauf wartest du? Auf wen wartest du?
جواب کامل Auf den Bus. Auf Anna.
جواب با ضمیر Ich warte darauf. Ich warte auf sie.
  • Woran denkst du? – An die Prüfung. – Ich denke ständig daran. — «به چی فکر می‌کنی؟ – به امتحان. – مدام به آن فکر می‌کنم.»
  • An wen denkst du? – An meine Oma. – Ich denke oft an sie. — «به کی فکر می‌کنی؟ – به مادربزرگم. – اغلب به او فکر می‌کنم.»
  • Wovon träumst du? – Von einer Reise nach Japan. — «آرزوی چی را داری؟ – سفر به ژاپن.»
  • Mit wem telefonierst du? – Mit meinem Chef. – Ich telefoniere jeden Tag mit ihm. — «با کی تلفنی حرف می‌زنی؟ – با رئیسم. – هر روز با او حرف می‌زنم.»

حالتِ wen و wem را حرف اضافه تعیین می‌کند: auf wen، an wen، für wen، über wen، um wen (Akkusativ)؛ ولی mit wem، von wem، bei wem، zu wem، vor wem (Dativ).

فارسی هم «چی» و «کی» را از هم جدا می‌کند: «منتظر چی هستی؟» / «منتظر کی هستی؟». آلمانی همین را با worauf و auf wen می‌گوید. حیوان‌های خانگی معمولاً مثل آدم حساب می‌شوند: Wer kümmert sich um den Hund? – Ich kümmere mich um ihn.

حرف r بین دو مصوت

اگر حرف اضافه با مصوت شروع شود (an، auf، aus، in، über، um، unter)، یک r میان da/wo و حرف اضافه می‌آید تا دو مصوت پشت هم نیایند:

  • da + r + auf → darauf، wo + r + über → worüber
  • ولی: da + mit → damit، wo + von → wovon، da + für → dafür

جدول کامل

حرف اضافه da- wo- مثال
an daran woran Woran denkst du?
auf darauf worauf Ich warte darauf.
aus daraus woraus Woraus besteht der Kuchen?
in darin worin Worin liegt der Unterschied?
über darüber worüber Worüber sprecht ihr?
um darum worum Worum geht es?
unter darunter worunter Worunter leidet er?
bei dabei wobei Kannst du mir dabei helfen?
durch dadurch wodurch Wodurch ist der Fehler entstanden?
für dafür wofür Wofür interessierst du dich?
gegen dagegen wogegen Ich habe nichts dagegen.
mit damit womit Womit fangen wir an?
nach danach wonach Wonach suchst du?
von davon wovon Davon habe ich nichts gewusst.
vor davor wovor Wovor hast du Angst?
zu dazu wozu Was sagst du dazu?

همه‌ی حرف‌های اضافه این شکل را ندارند: ohne، seit، außer، gegenüber و حرف‌های اضافه‌ی Genitiv (درس 11) شکل da- و wo- ندارند. بعضی از این کلمه‌ها معنای مستقل هم دارند: danach (بعدش)، darum (به همین دلیل)، dagegen (در مقابل) و damit به‌عنوان حرف ربط (برای اینکه). معنا را از جمله می‌فهمید.

da- در جمله

شکل da- همان جای گروه حرف اضافه می‌نشیند و برای تأکید می‌تواند اول جمله بیاید:

  • Ich habe lange darauf gewartet. — «مدت زیادی منتظرش بودم.»
  • Darauf habe ich keine Lust. — «حوصله‌اش را ندارم.»

da- می‌تواند به یک جمله‌ی کامل قبلی هم اشاره کند:

  • Tom kommt immer zu spät. Darüber ärgere ich mich sehr. — «تام همیشه دیر می‌آید. از این موضوع خیلی عصبانی می‌شوم.»

da- پیش از dass و مصدر با zu

وقتی بعد از فعل حرف‌اضافه‌دار به‌جای اسم یک جمله‌ی کامل می‌آید، شکل da- در جمله‌ی اصلی جای آن را نگه می‌دارد (به آن Korrelat می‌گویند):

  • Ich freue mich darauf, dass du kommst. — «مشتاقم که بیایی.»
  • Ich freue mich darauf, dich zu sehen. — «مشتاق دیدنت هستم.»
  • Wir warten darauf, dass der Regen aufhört. — «منتظریم باران بند بیاید.»
  • Er hat sich darüber geärgert, dass niemand angerufen hat. — «از اینکه هیچ‌کس زنگ نزده بود عصبانی شد.»
  • Wir haben uns dafür entschieden, nach Hamburg zu ziehen. — «تصمیم گرفتیم به هامبورگ برویم.»
  • Ich bin stolz darauf, dass ich die Prüfung bestanden habe. — «افتخار می‌کنم که امتحان را قبول شدم.»
  • Es hängt davon ab, ob ich Zeit habe. — «بستگی دارد که وقت داشته باشم یا نه.»

فاعل دو بخش یکی است؟ مصدر با zu طبیعی‌تر است: Ich freue mich darauf, dich zu sehen. (خودم می‌بینم). فاعل‌ها فرق دارند؟ dass لازم است: Ich freue mich darauf, dass du kommst.

با خیلی از فعل‌ها این da- اجباری است (warten auf، sich verlassen auf، abhängen von، sich kümmern um، es geht um). با بعضی فعل‌های احساس و یادآوری می‌شود حذفش کرد: Ich freue mich, dass du da bist. / Ich erinnere mich, dass …. اگر فعل حرف اضافه دارد و مطمئن نیستید، da- را بیاورید.

wo + حرف اضافه در محاوره

در گفتار روزمره، به‌ویژه در جنوب آلمان، اتریش و سوئیس، زیاد می‌شنوید: Über was redet ihr?، Auf was wartest du?، Für was brauchst du das?. این شکل‌ها محاوره‌ای هستند. در نامه، متن رسمی و آزمون همیشه worüber، worauf، wofür بنویسید.

در شمال آلمان گاهی da- دو تکه می‌شود: Da weiß ich nichts von. (به‌جای Davon weiß ich nichts.). این را بشناسید، ولی ننویسید.

اشتباه‌های رایج فارسی‌زبان‌ها

✗ ✓ توضیح
Ich denke an es. Ich denke daran. برای چیزها da-؛ «بهش» فارسی برای آدم و چیز یکی است، در آلمانی نه.
Anna? Ich warte darauf. Anna? Ich warte auf sie. برای آدم‌ها حرف اضافه + ضمیر.
Womit hast du gesprochen? Mit wem hast du gesprochen? برای آدم‌ها wo- به کار نمی‌رود.
Auf wem wartest du? Auf wen wartest du? auf اینجا Akkusativ است.
Daauf / Woüber Darauf / Worüber r پیش از مصوت فراموش نشود.
Ich warte, dass du anrufst. Ich warte darauf, dass du anrufst. warten auf به darauf نیاز دارد.
Was wartest du auf? Worauf wartest du? حرف اضافه مثل انگلیسی آخر جمله نمی‌رود.

Wo wartest du? یعنی «کجا منتظری؟»، نه «منتظر چی هستی؟». wo به‌تنهایی فقط مکان را می‌پرسد.

تمرین

جای خالی را پر کنید.

  1. ___ wartest du? – Auf den Zug nach Berlin.
  2. ___ ___ hast du gestern telefoniert? – Mit meinem Chef.
  3. Wir haben uns ___ entschieden, ein gebrauchtes Auto zu kaufen.
  4. Denkst du noch an Paul? – Ja, ich denke oft ___ ___.
  5. ___ habt ihr so lange gesprochen? – Über den Film.
  6. Ich freue mich ___, dass du mich nächste Woche besuchst.
  7. Hast du Angst vor der Prüfung? – Nein, ich habe keine Angst ___.
  8. برای یک نامه‌ی رسمی درستش کنید: Über was haben Sie in der Sitzung gesprochen?
پاسخ‌ها
  1. Worauf
  2. Mit wem
  3. dafür (sich entscheiden für + مصدر با zu)
  4. an ihn (Paul آدم است)
  5. Worüber
  6. darauf (دیدار در آینده است)
  7. davor (vor با حرف بی‌صدا شروع می‌شود، پس بدون r)
  8. Worüber haben Sie in der Sitzung gesprochen?

واژه‌های آلمانی را با جعبه‌ی لایتنر تمرین کن.

شروع یادگیری