LernBox
همین حالا شروع کن
🇩🇪 آلمانیB112 دقیقه

فعل‌های حرف‌اضافه‌دار (Verben mit Präpositionen)

Verben mit Präpositionen

حدود 50 فعل پرکاربرد B1 را با حرف اضافه‌ی ثابت و حالتشان (Akkusativ یا Dativ) یاد می‌گیرید و آن‌ها را درست در جمله و سؤال به کار می‌برید.

در آلمانی خیلی از فعل‌ها با یک حرف اضافه‌ی ثابت می‌آیند: warten auf (منتظر بودن)، denken an (فکر کردن به)، sich interessieren für (علاقه داشتن به). این حرف اضافه جزئی از خودِ فعل است و معمولاً با معنای اصلی‌اش («روی»، «کنار»، «برای») ربطی ندارد؛ پس نمی‌شود آن را از روی فارسی حدس زد. در این درس حدود 50 فعل پرکاربرد سطح B1 را با حرف اضافه و حالتشان یاد می‌گیرید و می‌بینید چطور در جمله و سؤال به کارشان ببرید.

چرا حرف اضافه را باید همراه فعل حفظ کرد؟

در فارسی می‌گوییم «منتظر اتوبوس هستم»، بدون هیچ حرف اضافه‌ای. در آلمانی همین جمله حتماً auf می‌خواهد:

  • Ich warte auf den Bus. — «منتظر اتوبوس هستم.»
  • ✗ Ich warte den Bus.

پس دو چیز را با هم حفظ کنید: حرف اضافه و حالتی که بعدش می‌آید. حرف‌های اضافه‌ی دوحالته (an، auf، über، vor) در این ترکیب‌ها دیگر به سؤال «کجا؟ / به کجا؟» گوش نمی‌دهند؛ حالتشان ثابت است:

  • Ich denke an den Urlaub. — «به تعطیلات فکر می‌کنم.» (Akkusativ)
  • Ich nehme an dem Kurs teil. — «در کلاس شرکت می‌کنم.» (Dativ)

هر دو an هستند، ولی یکی Akkusativ می‌گیرد و دیگری Dativ.

چند قاعده‌ی سرانگشتی که کار را خیلی ساده می‌کند:

حرف اضافه حالت در این ترکیب‌ها
aus، bei، mit، nach، von، zu همیشه Dativ (مثل همیشه)
für، um همیشه Akkusativ
über همیشه Akkusativ
auf تقریباً همیشه Akkusativ
vor Dativ
an هر دو؛ فعل‌به‌فعل حفظ کنید

جدول فعل‌ها، به ترتیب حرف اضافه

در جدول‌ها A یعنی Akkusativ و D یعنی Dativ. یادآوری ادغام‌ها: am = an dem، beim = bei dem، vom = von dem، zum = zu dem، zur = zu der، aufs = auf das.

an

فعل حالت معنی مثال
denken an A به … فکر کردن Ich denke oft an meine Familie.
sich erinnern an A … را به یاد آوردن، یادِ … بودن Erinnerst du dich an unseren ersten Lehrer?
sich gewöhnen an A به … عادت کردن Ich habe mich an das Wetter gewöhnt.
teilnehmen an D در … شرکت کردن Sie nimmt an einem Sprachkurs teil.
arbeiten an D روی … کار کردن Er arbeitet an seiner Masterarbeit.

auf

فعل حالت معنی مثال
warten auf A منتظرِ … بودن Wir warten auf den Zug.
sich freuen auf A مشتاقِ … بودن (چیزی در آینده) Ich freue mich auf die Ferien.
sich vorbereiten auf A برای … آماده شدن Sie bereitet sich auf die Prüfung vor.
achten auf A به … توجه کردن Achten Sie bitte auf die Aussprache.
aufpassen auf A مراقبِ … بودن Kannst du heute auf die Kinder aufpassen?
sich verlassen auf A به … اعتماد کردن، روی … حساب کردن Du kannst dich auf mich verlassen.
antworten auf A به (سؤال، نامه) جواب دادن Bitte antworten Sie auf meine E-Mail.

aus و bei

فعل حالت معنی مثال
bestehen aus D از … تشکیل شدن Die Prüfung besteht aus vier Teilen.
sich bedanken bei … für … D … A از کسی برای چیزی تشکر کردن Ich bedanke mich bei Ihnen für die Hilfe.
sich entschuldigen bei … für … D … A از کسی برای چیزی عذرخواهی کردن Er entschuldigt sich bei ihr für die Verspätung.
helfen bei D در (کاری) کمک کردن Hilfst du mir beim Umzug?

für

فعل حالت معنی مثال
sich interessieren für A به … علاقه داشتن Ich interessiere mich für Geschichte.
sich entscheiden für A … را انتخاب کردن، به نفعِ … تصمیم گرفتن Wir haben uns für die kleinere Wohnung entschieden.
danken für A برای … تشکر کردن Ich danke dir für die Einladung.
sorgen für A … را فراهم کردن، به … رسیدگی کردن Wer sorgt für die Getränke?

mit

فعل حالت معنی مثال
telefonieren mit D با … تلفنی حرف زدن Ich telefoniere jeden Sonntag mit meiner Oma.
sprechen mit D با … صحبت کردن Hast du schon mit dem Chef gesprochen?
sich beschäftigen mit D به … پرداختن، سرگرمِ … بودن Ich beschäftige mich gerade mit dem Thema Umwelt.
anfangen mit D … را شروع کردن Wir fangen mit dem Lesetext an.
aufhören mit D … را کنار گذاشتن Mein Vater hat mit dem Rauchen aufgehört.
sich treffen mit D با … قرار داشتن، … را دیدن Ich treffe mich heute Abend mit Freunden.

nach

فعل حالت معنی مثال
fragen nach D سراغِ … را گرفتن، درباره‌ی … پرسیدن Ein Tourist fragt nach dem Weg zum Bahnhof.
sich erkundigen nach D درباره‌ی … پرس‌وجو کردن Ich habe mich nach den Preisen erkundigt.
suchen nach D دنبالِ … گشتن Wir suchen nach einer Lösung.

über (همه Akkusativ)

فعل حالت معنی مثال
sprechen über A درباره‌ی … صحبت کردن Wir sprechen über den Film.
sich freuen über A از … خوشحال شدن (چیزی که الان هست) Sie freut sich über das Geschenk.
sich ärgern über A از … عصبانی یا دلخور شدن Ich ärgere mich über den Stau.
sich beschweren über … bei … A … D از چیزی پیشِ کسی شکایت کردن Er beschwert sich beim Vermieter über den Lärm.
nachdenken über A درباره‌ی … فکر کردن، سبک‌سنگین کردن Ich denke über dein Angebot nach.
sich informieren über A درباره‌ی … اطلاعات گرفتن Informieren Sie sich vorher über die Kosten.

um (همه Akkusativ)

فعل حالت معنی مثال
sich kümmern um A به … رسیدگی کردن، از … مراقبت کردن Wer kümmert sich um den Hund?
bitten um A … را خواستن، خواهش کردن Er bittet den Chef um einen freien Tag.
sich bewerben um … bei … A … D برای (شغلی) به (جایی) درخواست دادن Sie bewirbt sich bei einer Bank um eine Stelle.
es geht um A موضوع … است In diesem Buch geht es um eine junge Ärztin.

von (همه Dativ)

فعل حالت معنی مثال
träumen von D آرزوی … را داشتن، خوابِ … را دیدن Sie träumt von einem eigenen Café.
abhängen von D به … بستگی داشتن Das hängt vom Wetter ab.
erzählen von D از … تعریف کردن Erzähl doch mal von deiner Reise!
halten von D درباره‌ی … نظر داشتن Was hältst du von dem Vorschlag?

vor (همه Dativ)

فعل حالت معنی مثال
Angst haben vor D از … ترسیدن Viele Kinder haben Angst vor Hunden.
sich fürchten vor D از … ترسیدن Ich fürchte mich vor der mündlichen Prüfung.
warnen vor D درباره‌ی … هشدار دادن Die Polizei warnt vor Glatteis.

zu (همه Dativ)

فعل حالت معنی مثال
gehören zu D جزوِ … بودن Das gehört zu meinen Aufgaben.
gratulieren zu D برای … تبریک گفتن Ich gratuliere dir zum Geburtstag!
einladen zu D به … دعوت کردن Wir laden euch zu unserer Hochzeit ein.

دقت کنید: gehören بدون zu یعنی «مالِ کسی بودن»: Das Handy gehört mir. (این گوشی مال من است.) ولی Das gehört zu meinen Aufgaben. یعنی «این جزو وظایف من است».

«درباره‌ی» یعنی über + Akkusativ

وقتی über معنای «درباره‌ی» می‌دهد، همیشه Akkusativ است:

  • Wir haben lange über den Urlaub gesprochen. — «مدت زیادی درباره‌ی تعطیلات صحبت کردیم.»
  • Er ärgert sich über seinen Nachbarn. — «از دست همسایه‌اش عصبانی است.»

این را با über مکانی (Dativ، «بالای») قاطی نکنید: Die Lampe hängt über dem Tisch. (چراغ بالای میز آویزان است.)

یک فعل، چند حرف اضافه

فعل حرف اضافه معنی
sich freuen auf + A مشتاقِ چیزی بودن که هنوز نیامده
sich freuen über + A خوشحال شدن از چیزی که هست یا پیش آمده
sich freuen für + A برای کسی خوشحال بودن
sprechen mit + D / über + A با کسی / درباره‌ی چیزی صحبت کردن
denken an + A / über + A به چیزی فکر کردن / درباره‌ی چیزی نظر داشتن
bestehen aus + D / auf + D تشکیل شدن از / اصرار کردن بر
  • Ich freue mich auf deinen Besuch. — «مشتاق دیدارت هستم.» (هفته‌ی بعد می‌آیی)
  • Ich freue mich über deinen Besuch. — «از اینکه آمدی خوشحالم.» (الان اینجایی)
  • Du hast die Prüfung bestanden? Ich freue mich für dich! — «امتحان را قبول شدی؟ برایت خوشحالم!»
  • Ich spreche morgen mit meiner Lehrerin über die Prüfung. — «فردا با معلمم درباره‌ی امتحان صحبت می‌کنم.»
  • Was denkst du über das neue Gesetz? — «درباره‌ی قانون جدید چه فکر می‌کنی؟»

bestehen بدون حرف اضافه هم یک معنای مهم دارد: Ich habe die Prüfung bestanden. یعنی «امتحان را قبول شدم».

فعل‌های بازتابی (sich …)

بسیاری از فعل‌های جدول با sich می‌آیند. ضمیر بازتابی اینجا Akkusativ است و با فاعل عوض می‌شود:

ich du er/sie/es wir ihr sie/Sie
mich dich sich uns euch sich
  • Ich interessiere mich für Kunst. — «به هنر علاقه دارم.»
  • Freust du dich auf das Wochenende? — «مشتاق آخر هفته‌ای؟»
  • Wir haben uns für ein Hotel am Meer entschieden. — «هتلی کنار دریا را انتخاب کردیم.»
  • Ich habe mich gestern auf die Prüfung vorbereitet. — «دیروز برای امتحان آماده شدم.»

sich erinnern an یعنی «یادِ چیزی بودن»؛ بدون sich یعنی «به کسی یادآوری کردن»: Ich erinnere mich an den Termin. (قرار یادم است.) / Ich erinnere dich an den Termin. (قرار را یادت می‌اندازم.)

جای حرف اضافه در جمله

گروه حرف اضافه معمولاً به آخر جمله نزدیک است، ولی پیش از تکه‌ی دوم فعل (پیشوند جداشونده، Partizip یا مصدر) می‌آید:

  • Ich bereite mich seit Wochen auf die Prüfung vor. — «چند هفته است برای امتحان آماده می‌شوم.»
  • Ich habe gestern lange mit meinem Bruder telefoniert. — «دیروز مدت زیادی با برادرم تلفنی حرف زدم.»
  • Ich bin müde, weil ich auf den Bus gewartet habe. — «خسته‌ام، چون منتظر اتوبوس بودم.»

پرسیدن: Worauf …? و Auf wen …?

  • برای چیزها: wo(r)- + حرف اضافه: Worauf wartest du? – Auf den Bus.
  • برای آدم‌ها: حرف اضافه + wen (A) یا wem (D): Auf wen wartest du? – Auf meine Schwester. / Mit wem telefonierst du?

ساختن این شکل‌ها و جواب کوتاه با darauf، daran و … را در درس 10 کامل می‌بینید.

اشتباه‌های رایج فارسی‌زبان‌ها

فارسی ✗ ✓
منتظرت هستم. Ich warte dich. Ich warte auf dich.
در کلاس شرکت می‌کنم. Ich nehme in dem Kurs teil. Ich nehme am Kurs teil.
به موسیقی علاقه دارم. Ich interessiere mich an Musik. Ich interessiere mich für Musik.
از سگ می‌ترسم. Ich habe Angst von Hunden. Ich habe Angst vor Hunden.
تولدت را تبریک می‌گویم. Ich gratuliere dich für den Geburtstag. Ich gratuliere dir zum Geburtstag.
از معلم پرسیدم. Ich habe von dem Lehrer gefragt. Ich habe den Lehrer gefragt.
از او تشکر کردم. Ich habe mich von ihm bedankt. Ich habe mich bei ihm bedankt.
به ایمیلم جواب بدهید. Antworten Sie meine E-Mail. Antworten Sie auf meine E-Mail.
به او فکر می‌کنم. Ich denke zu ihm. Ich denke an ihn.

بزرگ‌ترین دام، «از» و «به» فارسی است. «از» در آلمانی می‌تواند vor، über، bei یا nach شود و «به» می‌تواند an، auf، für یا zu. هرگز ترجمه‌ی کلمه‌به‌کلمه نکنید؛ ترکیب آلمانی را حفظ کنید. و یادتان باشد که بعضی فعل‌ها اصلاً حرف اضافه ندارند: fragen + A (از کسی پرسیدن)، helfen + D (به کسی کمک کردن)، gratulieren + D (به کسی تبریک گفتن).

نکته‌های حفظ کردن

  1. هر فعل را یک «تکه» ببینید: نه warten، بلکه warten auf + A، همراه با یک جمله‌ی کوتاه: Ich warte auf den Bus.
  2. روی کارت سه چیز بنویسید: فعل + حرف اضافه، حالت، و یک مثال. Dativها را با یک رنگ و Akkusativها را با رنگ دیگر علامت بزنید.
  3. فعل‌های دوتکه را با هر دو بخش حفظ کنید: sich bedanken bei jemandem für etwas → Ich bedanke mich bei dir für die Blumen.
  4. روزی 5 فعل؛ با هرکدام یک جمله درباره‌ی زندگی خودتان بسازید: Ich freue mich auf …، Ich ärgere mich über ….
  5. در بخش Sprachbausteine آزمون telc B1 دقیقاً همین ترکیب‌ها پرسیده می‌شوند و در نامه‌های Goethe B1 هم مدام به کارشان می‌برید.

تمرین

جای خالی را با حرف اضافه و در صورت لزوم آرتیکل پر کنید.

  1. Ich warte schon 20 Minuten ___ ___ Bus.
  2. Interessierst du dich ___ Fußball?
  3. Nächste Woche nehmen wir ___ ___ Workshop teil.
  4. Viele Menschen haben Angst ___ ___ Zahnarzt.
  5. Er hat sich ___ ___ Vermieterin ___ ___ Lärm beschwert.
  6. Ob wir grillen, hängt ___ ___ Wetter ab.
  7. Ich freue mich schon ___ ___ Wochenende. (آخر هفته‌ی آینده)
  8. اشتباه را درست کنید: Ich habe gestern meine Mutter telefoniert.
پاسخ‌ها
  1. auf den (warten auf + A)
  2. für
  3. an dem = am (teilnehmen an + D)
  4. vor dem (Angst haben vor + D)
  5. bei der … über den
  6. von dem = vom
  7. auf das = aufs (آخر هفته هنوز نیامده؛ پس auf، نه über)
  8. Ich habe gestern mit meiner Mutter telefoniert. (telefonieren mit + D)

واژه‌های آلمانی را با جعبه‌ی لایتنر تمرین کن.

شروع یادگیری