در آلمانی بعضی حروف اضافه با حرف تعریفِ بعدشان یکی میشوند: بهجای an dem Montag میگوییم am Montag و بهجای in das Kino میگوییم ins Kino. به این شکلها Verschmelzungen (ادغامها) میگویند. اینها فقط زبان محاوره نیستند: در نوشتار رسمی هم کاملاً درستاند و در خیلی از عبارتها اجباری هستند.
قاعدهی کوتاه: ادغام فقط با
demوdasانجام میشود، و یک بار باder(درzur). باdie،denوein-ادغام نداریم.
جدول ادغامها
| حرف اضافه + آرتیکل | ادغام | حالت | مثال | معنی |
|---|---|---|---|---|
| an + dem | am | Dativ | am Montag، am Bahnhof | دوشنبه؛ در ایستگاه قطار |
| an + das | ans | Akkusativ | ans Meer fahren | به کنار دریا رفتن |
| in + dem | im | Dativ | im Sommer، im Kino | در تابستان؛ در سینما |
| in + das | ins | Akkusativ | ins Kino gehen | به سینما رفتن |
| zu + dem | zum | Dativ | zum Arzt gehen | پیش دکتر رفتن |
| zu + der | zur | Dativ | zur Schule gehen | به مدرسه رفتن |
| von + dem | vom | Dativ | vom Bahnhof kommen | از ایستگاه آمدن |
| bei + dem | beim | Dativ | beim Arzt sein | پیش دکتر بودن |
| auf + das | aufs | Akkusativ (بیشتر محاوره) | aufs Land ziehen | به روستا رفتن (برای زندگی) |
نکتهی حافظه:
mدرam،im،zum،vomوbeimهمانmدرdemاست؛sدرins،ansوaufsهمانsدرdasاست؛rدرzurهمانrدرderاست.
چه چیزهایی ادغام نمیشوند؟
- مؤنث (بهجز
zur) و جمع:in der Stadt،an die Wand،bei der Arbeit،zu den Eltern - حرف تعریف نامعین:
in einem Café،zu einer Party(نهzum!) - یادتان باشد:
zumبرای مذکر و خنثی است (zum Bahnhof،zum Café) وzurبرای مؤنث (zur Post،zur Bank).
کجا ادغام اجباری است؟
در این عبارتها شکل جدا (مثلاً an dem Montag) غلط یا خیلی عجیب به گوش میرسد.
زمان
- روزها و بخشهای روز:
am Montag،am Wochenende،am Morgen،am Abend،am 3. Mai - ماهها، فصلها و سال:
im Januar،im Sommer،im Jahr 2025 zum ersten Mal— «برای اولین بار»vom 1. bis zum 5. Juni— «از اول تا پنجم ژوئن»
رفتوآمدهای روزمره
zur Schule،zur Arbeit،zur Uni،zum Supermarkt،zum Bahnhofins Kino،ins Theater،ins Büro،ins Bettbeim Arzt،beim Friseur،beim Bäckerim Internet،im Fernsehen،im Radio
عبارتهای ثابت
zum Beispiel(مثلاً)،zum Glück(خوشبختانه)،zum Schluss(در پایان)im Moment(فعلاً، در حال حاضر)،am Ende(در آخر)- صفت عالی همیشه با
am:am besten،am liebsten،am schnellsten
مصدری که اسم شده است
beim+ مصدر = «موقعِ …»:Beim Kochen höre ich Musik.— «موقع آشپزی موسیقی گوش میدهم.»zum+ مصدر = «برای …»:Ich brauche eine Brille zum Lesen.— «برای خواندن عینک لازم دارم.»vom+ مصدر = «از …»:Ich bin müde vom Laufen.— «از دویدن خستهام.»
چند مثال
- Am Wochenende gehen wir ins Kino. — «آخر هفته سینما میرویم.»
- Ich war gestern beim Arzt. — «دیروز دکتر بودم.»
- Zum Glück ist der Bus heute pünktlich. — «خوشبختانه اتوبوس امروز سر وقت است.»
- Sie kommt gerade vom Training. — «تازه از تمرین برمیگردد.»
- Im Moment habe ich keine Zeit. — «فعلاً وقت ندارم.»
کجا ادغام نمیکنیم؟
ادغام یعنی آرتیکل «عادی» و بیتکیه است. وقتی آرتیکل مهم میشود و به یک چیزِ مشخص اشاره میکند، جدا میماند.
1. وقتی آرتیکل اشارهای است (= «همان»، «آن یکی»)
Ich gehe gern ins Kino.— «سینما رفتن را دوست دارم.» (کلی، یک کار عادی)In dem Kino war ich noch nie.— «در آن سینما هیچوقت نبودهام.» (همان سینمایی که دربارهاش حرف میزنیم؛demبا تکیه گفته میشود)Treffen wir uns im Café? – Ja, aber nicht in dem Café am Markt, das ist zu teuer.— «در کافه همدیگر را ببینیم؟ – آره، ولی نه در آن کافهی کنار بازار، خیلی گران است.»
2. با جملهی موصولی که اسم را مشخص میکند
Ich wohne in dem Haus, das neben der Schule steht.— «در خانهای زندگی میکنم که کنار مدرسه است.»Wir gehen zu dem Arzt, den Frau Weber empfohlen hat.— «پیش دکتری میرویم که خانم وبر توصیه کرده است.»
علامت ساده: اگر در فارسی «… ای که» میگویید (خانهای که، دکتری که)، در آلمانی معمولاً آرتیکل را جدا مینویسید.
مقایسه
| با ادغام (عادی، کلی) | بدون ادغام (همان یکی، مشخص) |
|---|---|
| Ich gehe zur Post. — «به ادارهی پست میروم.» | Ich gehe zu der Post am Bahnhof, nicht zu der im Zentrum. — «به همان پستِ کنار ایستگاه میروم، نه آن که در مرکز شهر است.» |
| Das Kind ist schon im Bett. — «بچه دیگر توی رختخواب است.» | Das Kind schläft in dem Bett, das am Fenster steht. — «بچه در تختی میخوابد که کنار پنجره است.» |
شکلهای محاورهای: aufs، übers، unters، fürs
در گفتار، حروف اضافهی دیگری هم با das و dem ادغام میشوند. همهشان در نوشتار مناسب نیستند:
| شکل | کامل | سطح زبان | مثال |
|---|---|---|---|
| aufs | auf das | رایج؛ در نوشتار هم قابل قبول | Wir ziehen aufs Land. |
| fürs | für das | رایج؛ در نوشتار هم قابل قبول | Danke fürs Mitkommen! |
| ums | um das | رایج؛ در نوشتار هم قابل قبول | Es geht ums Geld. |
| übers | über das | محاوره، نوشتار غیررسمی | Wir fahren übers Wochenende weg. |
| unters | unter das | محاوره | Die Katze kriecht unters Bett. |
| vors، hinters | vor das، hinter das | محاوره | Stell das Rad vors Haus. |
| unterm، vorm، hinterm | unter dem، vor dem، hinter dem | محاوره | Der Schlüssel liegt unterm Teppich. |
| aufm، mitm | auf dem، mit dem | فقط گفتار، ننویسید | Ich bin aufm Weg. |
در آزمونهای Goethe و telc این شکلها را در بخش شنیداری زیاد میشنوید. در نامهی رسمی (بخش Schreiben) فقط
am،im،ins،ans،zum،zur،vom،beimو در صورت نیازaufs،fürsوumsرا به کار ببرید و بقیه را کامل بنویسید.
این شکلها آپاستروف ندارند: ✗ auf's، für's → ✓ aufs، fürs.
اشتباههای رایج فارسیزبانها
فارسی چیزی شبیه این ادغام ندارد؛ برای همین خیلیها یا همه را جدا مینویسند یا zum و zur را قاطی میکنند.
- ✗
Ich gehe in das Kino.این جمله غلط نیست، ولی یعنی «به آن سینما(ی مشخص) میروم». برای «سینما رفتن» بگویید ✓Ich gehe ins Kino. - ✗
zur Arzt→ ✓zum Arzt(der Arztمذکر است: zu dem → zum) - ✗
zum Schule→ ✓zur Schule(die Schuleمؤنث است: zu der → zur) - ✗
zum einem Freund→ ✓zu einem Freund(باein-ادغام نداریم) - ✗
in Montagیاim Montag→ ✓am Montag(روزها باam؛ ماهها و فصلها باim) - ✗
Ich fahre zum Eltern.→ ✓zu den Elternیاzu meinen Eltern(جمع: ادغام نداریم)
تمرین
حرف اضافه و آرتیکل را در یک کلمه بنویسید، اگر ادغام ممکن است.
- Ich gehe heute ___ Arzt. (zu + der Arzt)
- Im Sommer fahren wir ___ Meer. (an + das Meer)
- ___ Montag habe ich frei. (an + der Montag)
- Sie kommt gerade ___ Supermarkt. (von + der Supermarkt)
- ___ Kochen hört Paul gern Musik. (bei + das Kochen)
- Die Kinder gehen ___ Schule. (zu + die Schule)
- ادغام یا نه؟ Wir wohnen ___ Haus, das am Park liegt. (in + das Haus، Wo?)
- اشتباه را پیدا کنید:
Am Wochenende ziehen wir auf's Land.
پاسخها
zum→ Ich gehe heute zum Arzt.ans→ Im Sommer fahren wir ans Meer. (Wohin? → Akkusativ: an das)Am→ Am Montag habe ich frei.vom→ Sie kommt gerade vom Supermarkt.Beim→ Beim Kochen hört Paul gern Musik.zur→ Die Kinder gehen zur Schule.in dem→ Wir wohnen in dem Haus, das am Park liegt. (جملهی موصولی، خانهی مشخص؛ در گفتار گاهیimهم شنیده میشود، اما شکل دقیقin demاست)aufsبدون آپاستروف: Am Wochenende ziehen wir aufs Land.