بعضی حروف اضافهی آلمانی همیشه Akkusativ میخواهند؛ فرقی نمیکند حرکت باشد یا مکان، آدم باشد یا چیز. برخلاف حروف اضافهی دوحالتی مثل in و auf، اینجا لازم نیست بپرسید Wo یا Wohin. هفت تای مهمشان اینها هستند: durch، für، gegen، ohne، um، bis و entlang.
خبر خوب: در Akkusativ فقط اسمهای مذکر عوض میشوند، پس این گروه از همه آسانتر است. در این درس معنیها و کاربردهای هر کدام، جدول آرتیکلها و ضمیرها، یک یادیار و اشتباههای رایج را میبینید.
1. نگاه کلی
| حرف اضافه | حالت | معنی | مثال |
|---|---|---|---|
| durch | Akkusativ | از میانِ، از وسطِ؛ از طریقِ | durch den Park |
| für | Akkusativ | برای؛ موافقِ | für meinen Bruder |
| gegen | Akkusativ | علیهِ، مخالفِ؛ به (برخورد)؛ حدودِ (ساعت) | gegen den Plan |
| ohne | Akkusativ | بدونِ | ohne meinen Schirm |
| um | Akkusativ | دورِ؛ ساعتِ | um den Tisch |
| bis | Akkusativ | تا | bis nächsten Montag |
| entlang | Akkusativ (بعد از اسم) | در امتدادِ، کنارِ | die Straße entlang |
2. آرتیکلها در Akkusativ
| مذکر | مؤنث | خنثی | جمع | |
|---|---|---|---|---|
| معین | den Park | die Stadt | das Haus | die Kinder |
| نامعین | einen Park | eine Stadt | ein Haus | Kinder |
| ملکی (mein) | meinen Bruder | meine Mutter | mein Kind | meine Eltern |
| منفی (kein) | keinen Grund | keine Zeit | kein Geld | keine Probleme |
فقط ستون مذکر عوض میشود:
der→den،ein→einen،mein→meinen. بقیهی ستونها همان شکل Nominativ را دارند.
چند نکتهی کوچک:
- چند اسم مذکر خودشان هم در Akkusativ
-nیا-enمیگیرند:der Kollege→für den Kollegen،der Junge→ohne den Jungen،der Herr→für Herrn Weber. - در گفتار این شکلهای کوتاه را زیاد میشنوید:
durchs(durch das)،fürs(für das)،ums(um das). مثال:fürs Wochenende،durchs Fenster.
3. ضمیرها
| Nominativ | ich | du | er | sie | es | wir | ihr | sie / Sie |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Akkusativ | mich | dich | ihn | sie | es | uns | euch | sie / Sie |
- Das Geschenk ist für dich. — «این هدیه برای توست.»
- Ohne ihn macht die Party keinen Spaß. — «بدون او مهمانی صفایی ندارد.»
- Hast du etwas gegen ihn? — «با او مشکلی داری؟»
جملهی کوتاه
Ohne mich!یعنی «من نیستم! روی من حساب نکنید!»
4. هر حرف اضافه جداگانه
durch — از میانِ، از طریقِ
- Wir gehen durch den Park. — «از وسط پارک میرویم.»
- Der Zug fährt durch einen Tunnel. — «قطار از یک تونل رد میشود.»
- Die Sonne scheint durch das Fenster. — «آفتاب از پنجره میتابد.»
- Ich habe die Wohnung durch einen Freund gefunden. — «آپارتمان را از طریق یک دوست پیدا کردم.»
در فارسی میگوییم «از پارک رد شدم» یا «از پنجره». وقتی «از» یعنی «از میان»، آلمانی
durchمیگوید، نهausیاvon.
für — برای
- Die Blumen sind für meine Mutter. — «این گلها برای مادرم است.»
- Ich lerne für die Prüfung. — «برای امتحان درس میخوانم.»
- Danke für die Einladung! — «ممنون بابت دعوت!»
- Ich habe das Fahrrad für 200 Euro gekauft. — «دوچرخه را 200 یورو خریدم.»
- Ich fahre für zwei Wochen nach Italien. — «برای دو هفته به ایتالیا میروم.»
- Bist du für oder gegen den Vorschlag? — «موافق پیشنهادی یا مخالفش؟»
fürبا مدت زمان برای برنامه است: «برای دو هفته میروم». برای کاری که در گذشته تمام شده، حرف اضافه نمیآید:Ich habe drei Jahre in Berlin gewohnt.و برای «… است که» (هنوز ادامه دارد)seitمیآید که در درس حروف اضافهی Dativ میبینید.
gegen — علیه، به، حدود
- Am Samstag spielen wir gegen die Mannschaft aus Bremen. — «شنبه با تیم برمن بازی داریم.» (حریف)
- Viele Leute sind gegen den Plan. — «خیلیها مخالف این طرحاند.»
- Der Ball fliegt gegen die Tür. — «توپ به در میخورد.» (برخورد)
- Haben Sie etwas gegen Kopfschmerzen? — «چیزی برای سردرد دارید؟» (دارو)
- Ich komme gegen 8 Uhr. — «حدود ساعت 8 میآیم.» (درس «حروف اضافهی زمان»)
دارو در آلمانی «علیهِ» بیماری است:
eine Tablette gegen Kopfschmerzen،ein Mittel gegen Husten، هرچند در فارسی «قرص برای سردرد» میگوییم.
ohne — بدون
- Ich trinke Kaffee ohne Zucker. — «قهوه را بدون شکر میخورم.»
- Ohne meine Brille kann ich nicht lesen. — «بدون عینکم نمیتوانم بخوانم.»
- Er geht nie ohne seinen Hund spazieren. — «او هیچوقت بدون سگش پیادهروی نمیرود.»
بعد از
ohneآرتیکل نامعین معمولاً حذف میشود:ohne Zucker،ohne Geld،ohne Probleme.
um — دورِ؛ ساعتِ
- Alle sitzen um den Tisch. — «همه دور میز نشستهاند.»
- Jeden Morgen laufe ich um den See. — «هر صبح دور دریاچه میدوم.»
- Die Apotheke ist gleich um die Ecke. — «داروخانه همین سر کوچه است.»
- Der Unterricht beginnt um 9 Uhr. — «کلاس ساعت 9 شروع میشود.»
برای تأکید روی «دورتادور» گاهی herum هم اضافه میشود: um das Haus herum.
bis — تا
bis بیشتر بدون آرتیکل میآید: با ساعت و روز، با اسم شهر و با قیدها.
- Ich arbeite bis 18 Uhr. — «تا ساعت 18 کار میکنم.»
- Der Zug fährt nur bis Frankfurt. — «قطار فقط تا فرانکفورت میرود.»
- Das Projekt muss bis nächsten Freitag fertig sein. — «پروژه باید تا جمعهی آینده تمام شود.» (Akkusativ را در
nächstenمیبینید.) - Bis später! — «فعلاً! تا بعد!»
وقتی آرتیکل لازم است، bis تنها نمیآید و یک حرف اضافهی دیگر میگیرد، معمولاً zu. آن وقت حالت را zu تعیین میکند، یعنی Dativ:
- Gehen Sie bis zur Ampel und dann links. — «تا چراغ راهنمایی بروید و بعد به چپ بپیچید.»
- Ich bringe dich bis zum Bahnhof. — «تا ایستگاه قطار همراهت میآیم.»
entlang — در امتداد
entlang معمولاً بعد از اسم میآید و آن اسم Akkusativ است. در آدرس دادن خیلی پرکاربرد است و در امتحانها هم زیاد میآید:
- Gehen Sie die Straße entlang. — «این خیابان را مستقیم بروید.»
- Wir fahren mit dem Fahrrad den Fluss entlang. — «با دوچرخه در امتداد رودخانه میرویم.»
اگر
entlangقبل از اسم بیاید، حالت عوض میشود (entlang des Flusses، Genitiv). این شکل بیشتر نوشتاری است؛ در گفتار همانden Fluss entlangرا بگویید.
5. یادیار: DOGFUB و دُمش
حرف اول شش تا از این کلمهها را کنار هم بگذارید: Durch، Ohne، Gegen، Für، Um، Bis؛ میشود DOGFUB. یک سگ (dog) را تصور کنید که غذایش فقط Akkusativ است. entlang دُم این سگ است: همیشه آخر میآید، die Straße entlang.
وقتی شک دارید، فقط اسم مذکر را چک کنید: بعد از DOGFUB همیشه
den،einen،meinenوkeinenمیآید.
6. اشتباههای رایج
für mir✗ →für mich✓ohne dem Auto✗ →ohne das Auto✓durch der Park✗ →durch den Park✓ — فراموش کردنdenرایجترین اشتباه این درس است.eine Tablette für Kopfschmerzen✗ →eine Tablette gegen Kopfschmerzen✓Ich gehe aus dem Park.✗ (وقتی منظور «از وسط پارک» است) ←Ich gehe durch den Park.✓entlang die Straße✗ →die Straße entlang✓bis dem Bahnhof✗ →bis zum Bahnhof✓Ich habe für drei Jahre in Berlin gewohnt.✗ →Ich habe drei Jahre in Berlin gewohnt.✓ — این اشتباه از انگلیسی میآید (for three years).
تمرین
- Das Geschenk ist für ___ Vater. (mein)
- Wir gehen jeden Sonntag durch ___ Wald. (der)
- Ohne ___ Handy gehe ich nie aus dem Haus. (mein)
- Hast du etwas gegen ___? (er)
- با
die Straßeوentlangکامل کنید: Gehen Sie ___ und dann rechts. - Ich bringe dich bis ___ Bahnhof.
- اشتباه را پیدا کنید: Das ist für dir.
- ترجمه کنید: «یک قرص برای سردرد میخواهم.»
پاسخها
- meinen → Das Geschenk ist für meinen Vater.
- den → Wir gehen jeden Sonntag durch den Wald.
- mein → Ohne mein Handy gehe ich nie aus dem Haus. (das Handy خنثی است و عوض نمیشود.)
- ihn → Hast du etwas gegen ihn?
- Gehen Sie die Straße entlang und dann rechts.
- zum → Ich bringe dich bis zum Bahnhof. (bis + zu، پس Dativ)
- für dich
- Ich möchte eine Tablette gegen Kopfschmerzen.