در فارسی برای زمان یا «در» میگوییم یا اصلاً حرف اضافه نمیگذاریم: «ساعت 8»، «دوشنبه»، «در ماه مه»، «تابستان». آلمانی دقیقتر است و برای هر نوع زمان یک حرف اضافهی ثابت دارد. خبر خوب این است که بیشتر وقتها فقط سه کلمه لازم دارید: um، am و im.
در این درس میبینید کدام برای ساعت است، کدام برای روز و کدام برای ماه و فصل، و «از … تا»، «از … به بعد» و «قبل و بعد از» را هم یاد میگیرید.
1. um — ساعت دقیق
برای ساعت همیشه um میآید. سؤالش هم این است: Um wie viel Uhr …? «ساعت چند …؟»
- Der Kurs beginnt um 8 Uhr. — «کلاس ساعت 8 شروع میشود.»
- Ich stehe um halb sieben auf. — «ساعت شش و نیم بیدار میشوم.»
- Wir treffen uns um Viertel nach drei. — «ساعت سه و ربع همدیگر را میبینیم.»
- Um wie viel Uhr kommst du? — Um 18 Uhr. — «ساعت چند میآیی؟ — ساعت 18.»
نکته:
halb neunیعنی «نیم ساعت مانده به نه»، یعنی 8:30، نه 9:30! آلمانیها نیم ساعت را به ساعتِ بعدی میچسبانند.
gegen — حدوداً
اگر ساعت دقیق را نمیدانید، به جای um بگویید gegen:
- Ich komme gegen 8 Uhr. — «حدود ساعت 8 میآیم.»
2. am — روزها، تاریخ و بخشهای روز
am در اصل an dem است، ولی شما فعلاً همان am را حفظ کنید.
روزهای هفته و آخر هفته
- Am Montag habe ich einen Deutschkurs. — «دوشنبه کلاس آلمانی دارم.»
- Was machst du am Wochenende? — «آخر هفته چه کار میکنی؟»
- Am Freitagabend gehen wir ins Kino. — «جمعه شب به سینما میرویم.»
تاریخ
روز را با عدد و نقطه مینویسند و به شکل عدد ترتیبی با پایانهی -en میخوانند:
- Ich habe am 3. Mai Geburtstag. — «سوم مه تولدم است.» (بخوانید: am dritten Mai)
- Die Prüfung ist am 15. Juni. — «امتحان پانزدهم ژوئن است.» (بخوانید: am fünfzehnten Juni)
بخشهای روز
| آلمانی | معنی |
|---|---|
| am Morgen | صبح |
| am Vormittag | پیش از ظهر |
| am Mittag | ظهر |
| am Nachmittag | بعدازظهر |
| am Abend | عصر و سرِ شب |
| in der Nacht | شب، دیروقت |
- Am Abend sehe ich fern. — «شب تلویزیون تماشا میکنم.»
- In der Nacht ist es hier sehr ruhig. — «شب اینجا خیلی آرام است.»
حواستان باشد:
Nachtتنها بخش روز است که باamنمیآید. درستشin der Nachtاست.
بدون حرف اضافه: heute، morgen، gestern
با heute (امروز)، morgen (فردا) و gestern (دیروز) هیچ حرف اضافهای نمیآید، حتی وقتی بخش روز را به آنها اضافه کنید:
heute Abend— «امشب»morgen früh— «فردا صبح»gestern Nachmittag— «دیروز بعدازظهر»- Morgen früh habe ich einen Termin. — «فردا صبح یک قرار دارم.»
am Morgenیعنی «صبح»، ولیmorgenبا حرف کوچک یعنی «فردا».
کاری که همیشه انجام میدهید:
montags«دوشنبهها»،abends«شبها». مثال: Montags habe ich Deutschkurs.
3. im — ماهها و فصلها
im یعنی in dem. همهی ماهها و فصلها مذکرند، پس همه با im میآیند.
| ماهها | فصلها |
|---|---|
| im Januar، im Februar، im März … im Dezember | im Frühling، im Sommer، im Herbst، im Winter |
- Im Mai ist das Wetter in Deutschland oft schön. — «در ماه مه هوای آلمان اغلب خوب است.»
- Ich habe im August Urlaub. — «در ماه اوت مرخصی دارم.»
- Im Winter fahren wir Ski. — «زمستان اسکی میرویم.»
سالها
سال را یا بدون حرف اضافه میگویید یا با im Jahr:
- Ich bin 1998 geboren. — «من متولد 1998 هستم.»
- 2027 beginnt mein Studium. = Im Jahr 2027 beginnt mein Studium. — «تحصیلم در سال 2027 شروع میشود.»
سالها را اینطور میخوانند: 1998 = neunzehnhundertachtundneunzig و 2026 = zweitausendsechsundzwanzig.
4. از … تا: von … bis، ab، bis
| حرف اضافه | معنی | مثال |
|---|---|---|
| von … bis | از … تا | von 9 bis 17 Uhr، von Montag bis Freitag |
| ab | از … به بعد (فقط شروع) | ab Montag، ab 8 Uhr، ab heute |
| bis | تا (فقط پایان) | bis Freitag، bis 20 Uhr، bis morgen |
- Ich arbeite von 9 bis 17 Uhr. — «از ساعت 9 تا 17 کار میکنم.»
- Ab Montag habe ich Urlaub. — «از دوشنبه مرخصیام شروع میشود.»
- Die Bäckerei ist ab 6 Uhr geöffnet. — «نانوایی از ساعت 6 باز است.»
- Ich bleibe bis Freitag in Hamburg. — «تا جمعه در هامبورگ میمانم.»
- Bis morgen! / Bis bald! — «تا فردا! / به امید دیدار!»
با روزها و ساعتها، بعد از
von،abوbisآرتیکل نمیآید:von Montag bis Freitag. برای تاریخ این تکه را حفظ کنید:vom 3. bis zum 7. Mai«از سوم تا هفتم مه».
برای «از گذشته تا حالا» (مثلاً «دو سال است که …») کلمهی دیگری به اسم seit دارید که در درس «حروف اضافهی Dativ» میبینید.
5. vor و nach — قبل و بعد از یک اتفاق
| قبل از | بعد از | معنی |
|---|---|---|
| vor dem Unterricht | nach dem Unterricht | قبل / بعد از کلاس |
| vor der Arbeit | nach der Arbeit | قبل / بعد از کار |
| vor dem Essen | nach dem Essen | قبل / بعد از غذا |
- Nach der Arbeit gehe ich einkaufen. — «بعد از کار خرید میروم.»
- Trinken wir nach dem Unterricht einen Kaffee? — «بعد از کلاس یک قهوه بخوریم؟»
اینها را فعلاً تکهای حفظ کنید. چرا
demوder؟ این حالت Dativ است که در سطح A2 یاد میگیرید.
یک کاربرد پرتکرار دیگر:
vor+ مدت زمان یعنی «… پیش»:vor zwei Tagen«دو روز پیش»،vor einer Woche«یک هفته پیش».
6. جدول خلاصه
| چه زمانی؟ | حرف اضافه | مثال |
|---|---|---|
| ساعت | um | um 8 Uhr، um halb neun |
| ساعت تقریبی | gegen | gegen 8 Uhr |
| روز هفته، آخر هفته | am | am Montag، am Wochenende |
| تاریخ | am | am 3. Mai |
| بخشهای روز | am | am Morgen، am Abend — ولی: in der Nacht |
| ماه | im | im Mai |
| فصل | im | im Sommer |
| سال | — / im Jahr | 2026 / im Jahr 2026 |
| از … تا | von … bis | von 9 bis 17 Uhr |
| از … به بعد | ab | ab Montag |
| تا | bis | bis Freitag |
| قبل / بعد از یک اتفاق | vor / nach | vor dem Unterricht، nach der Arbeit |
یادیار:
umوUhrهر دو با U شروع میشوند.imهمانinاست، یعنی «داخل»: شما داخلِ یک ماه یا یک فصل هستید، چون اینها ظرفهای بزرگ زماناند. هرچه «روزی» است (روز هفته، تاریخ، صبح و عصر) باamمیآید.
7. اشتباههای رایج
- در فارسی «در» برای همه چیز کار میکند: «در ساعت 8، در روز دوشنبه، در ماه مه». آلمانی سه کلمهی جدا دارد:
um 8 Uhr،am Montag،im Mai. Es ist um 8 Uhr.✗ →Es ist 8 Uhr.✓ وقتی فقط ساعت را میگویید («ساعت 8 است»)،umنمیآید.umبرای زمانِ یک اتفاق است:Der Film beginnt um 8 Uhr.in 2026✗ →2026یاim Jahr 2026✓ این اشتباه از انگلیسی میآید.am Mai✗ →im Mai✓ وim Montag✗ →am Montag✓am Nacht✗ →in der Nacht✓am heute Abend✗ →heute Abend✓halb neunیعنی 8:30، نه 9:30.
تمرین
جای خالی را با um، gegen، am، im، in، von … bis، ab پر کنید یا اگر حرف اضافه لازم نیست، «—» بگذارید.
- Der Film beginnt ___ 20 Uhr.
- Ich habe ___ Juli Geburtstag.
- Wir schreiben ___ 14. Februar einen Test.
- ___ der Nacht ist es hier sehr ruhig.
- Ich bin ___ 1995 geboren.
- Die Praxis ist ___ Montag ___ Freitag geöffnet.
- ___ Montag habe ich Urlaub. (از دوشنبه به بعد)
- Ich bin ___ 7 Uhr da, vielleicht ein bisschen später.
پاسخها
- um → Der Film beginnt um 20 Uhr.
- im → Ich habe im Juli Geburtstag.
- am → Wir schreiben am 14. Februar einen Test. (am vierzehnten Februar)
- In → In der Nacht ist es hier sehr ruhig.
- — ← Ich bin 1995 geboren. (یا: im Jahr 1995)
- von … bis → Die Praxis ist von Montag bis Freitag geöffnet.
- Ab → Ab Montag habe ich Urlaub.
- gegen → Ich bin gegen 7 Uhr da.